Sỏi thận là bệnh phổ biến, gây đau khi di chuyển xuống niệu quản, dẫn đến tắc nghẽn. Triệu chứng rõ rệt, dễ chẩn đoán. Khi có cơn đau bất thường sau lưng, lan ra bụng và xuống háng, hãy đi khám ngay để điều trị khi sỏi còn nhỏ.
Sỏi thận rất phổ biến, chiếm khoảng 10% dân số. Bệnh xuất hiện khi một số chất trong nước tiểu quá nhiều, tạo thành tinh thể và hình thành sỏi. Sỏi canxi kết hợp oxalat hoặc phosphat là loại phổ biến nhất. Ngoài ra, còn có sỏi axit uric, struvite (sỏi nhiễm trùng), cystine và các loại sỏi hiếm gặp khác.

Sỏi niệu hình thành do nhiều yếu tố, chủ yếu là thiếu nước, khiến nước tiểu cô đặc và gia tăng tinh thể. Các yếu tố nguy cơ khác gồm tiền sử gia đình, chế độ ăn, rối loạn đường ruột, béo phì và nghề nghiệp. Chế độ ăn nhiều đạm, muối hoặc thực phẩm giàu oxalat (lá xanh, các hạt, trà, socola) cũng tăng nguy cơ tạo sỏi. Một số bệnh đường ruột như viêm ruột, rối loạn hấp thu, tiêu chảy mạn tính, và phẫu thuật nối tắt dạ dày cũng liên quan. Khi sỏi phát triển, có thể gây tắc niệu quản và nhiễm khuẩn niệu tái phát.
Tóm tắt nội dung
1. Triệu chứng
Sỏi thận thường được phát hiện tình cờ qua siêu âm kiểm tra sức khỏe định kỳ. Tuy nhiên, sỏi có thể gây đau khi di chuyển xuống niệu quản, gây tắc nghẽn. Triệu chứng phổ biến là đau vùng hông lưng, lan ra bụng trước dưới sườn và xuống háng. Cơn đau nặng có thể gây buồn nôn, ói, và khiến người bệnh không thể tìm được tư thế giảm đau.

Bệnh nhân có thể gặp tình trạng tiểu máu, tức là có hồng cầu trong nước tiểu, hoặc tiểu đau. Khi sỏi gây tắc nghẽn niệu quản và đi kèm với sốt, đây là một tình huống cấp cứu cần được xử lý ngay lập tức. Nếu không được điều trị kịp thời, sỏi có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng, gây ảnh hưởng đến chức năng thận và sức khỏe tổng quát của bệnh nhân. Điều trị sớm là rất quan trọng để tránh những hậu quả không mong muốn và đảm bảo quá trình hồi phục hiệu quả.
2. Chẩn đoán
Chẩn đoán sỏi thận rất đơn giản. Bệnh nhân thường có cơn đau quặn thận vùng hông lưng, không có yếu tố thúc đẩy đặc biệt, và thường có máu trong nước tiểu. Chẩn đoán xác định dựa trên hình ảnh học đường tiết niệu. Phương pháp chính xác nhất là X-quang cắt lớp vi tính (CT Scan) không cản quang. Siêu âm thận cũng có thể được sử dụng để xác định tắc nghẽn và phát hiện sỏi. Xét nghiệm máu và nước tiểu được thực hiện để đánh giá tình trạng nhiễm trùng và chức năng của hai thận.

3. Điều trị
Hầu hết sỏi thận dưới 5 mm có thể tự tiểu ra theo đường tự nhiên. Kích thước sỏi được xác định qua hình ảnh học. Khi sỏi kẹt ở niệu quản, bác sĩ sẽ cho dùng thuốc để giúp tống xuất sỏi, tránh phẫu thuật. Nếu sỏi lớn hoặc không thể tự ra sau một thời gian điều trị, phẫu thuật sẽ được xem xét. Các phương pháp phẫu thuật gồm:
- Tán sỏi ngoài cơ thể: Sử dụng sóng xung động tập trung để phá vỡ sỏi, mảnh sỏi vỡ sẽ được tiểu ra ngoài.
- Tán sỏi nội soi ngược dòng với laser: Dùng ống soi niệu quản cứng hoặc mềm để soi đường tiểu từ niệu đạo, bàng quang, niệu quản và bể thận, sau đó tán sỏi bằng laser.
- Lấy sỏi thận qua da: Tạo một đường vào thận qua vết cắt nhỏ trên da vùng lưng, sau đó sử dụng soi thận để tán và lấy sỏi ra ngoài.
- Mổ mở: Áp dụng khi các biện pháp trên thất bại, có bất thường giải phẫu của thận hoặc khi có nhiễm khuẩn niệu.

Khi sỏi thận còn nhỏ và có khả năng ra ngoài tự nhiên, bệnh nhân được khuyên uống nhiều nước. Một số loại thuốc có thể giúp tống xuất sỏi. Thuốc giảm đau nên được sử dụng sớm để tránh cơn đau trở nên nghiêm trọng. Nếu bệnh nhân không thể ăn uống do nôn ói, cần nhập viện để theo dõi và điều trị. Trong trường hợp cấp cứu, có thể đặt ống thông niệu quản hoặc ống dẫn lưu thận tạm thời để giải phóng tắc nghẽn, tuy nhiên sỏi có thể chưa được xử lý cùng lúc.
Dựa vào yếu tố nguy cơ, thành phần sỏi, và các xét nghiệm, bệnh nhân có thể được kê một số thuốc để giảm sự tạo sỏi trong tương lai. Tất cả bệnh nhân sỏi niệu nên uống nhiều nước, duy trì lượng nước tiểu từ 2 lít trở lên mỗi ngày. Người bệnh nên hạn chế muối, thịt động vật và thức ăn giàu oxalat trong khẩu phần, và tiêu thụ một lượng trung bình canxi. Không nên cấm hoàn toàn canxi, ngay cả với bệnh nhân bị sỏi có thành phần canxi, trừ khi bác sĩ khuyến nghị.
Googene Việt Nam – Dự đoán rủi ro sỏi thận tại Việt Nam
Bệnh sỏi thận là một trong những bệnh lý phổ biến, và việc phát hiện sớm có thể giúp ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng. Tại Googene Việt Nam, chúng tôi cung cấp dịch vụ xét nghiệm gen tiên tiến, giúp đánh giá nguy cơ mắc bệnh sỏi thận một cách chính xác và khoa học.
Xét nghiệm gen tại Googene có thể xác định các yếu tố di truyền liên quan đến nguy cơ phát triển sỏi thận. Bằng cách phân tích DNA, chúng tôi có thể phát hiện ra các đột biến hoặc biến thể gen có liên quan đến sự hình thành sỏi thận. Điều này đặc biệt hữu ích đối với những người có tiền sử gia đình mắc bệnh, giúp họ có biện pháp phòng ngừa và quản lý sức khỏe hiệu quả hơn.
Thông qua xét nghiệm gen, chúng tôi có thể cung cấp thông tin chi tiết về cách cơ thể bạn xử lý các khoáng chất như canxi và oxalat, hai yếu tố chính trong sự hình thành sỏi thận. Với những thông tin này, các bác sĩ có thể tư vấn về chế độ ăn uống và lối sống phù hợp để giảm nguy cơ mắc bệnh.
Tại Googene, chúng tôi cam kết mang đến dịch vụ xét nghiệm gen chất lượng cao, giúp bạn hiểu rõ hơn về nguy cơ bệnh lý của mình và đưa ra các biện pháp phòng ngừa hiệu quả. Sự chính xác và độ tin cậy của xét nghiệm gen tại Googene sẽ là công cụ đắc lực trong việc chăm sóc và bảo vệ sức khỏe của bạn.
Tham khảo thêm: Sỏi mật: Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và điều trị
